| • วิธีการเล่นหมากรุกไทย |
| หมากรุกไทย เกมประลองความคิดระหว่างคน 2 คนที่ต้องอาศัยกลยุทธในการเดินหมากที่แนบเนียน หลอกล่อคู่ต่อสู้อีกฝ่ายหนึ่งให้หลงกล การจัดทัพ การวางแผนใช้หมากแต่ละตัวให้ได้กลศึกที่ดีที่สุด จะนำมาซึ่งหนทางแห่งชัยชนะ... |
| องค์ประกอบของเกมหมากรุกไทย มีดังนี้ |
| 1. |
กระดาน |
| |
เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส แบ่งแต่ละด้านออกเป็น 8 ช่องเท่ากัน ( 8X8 ) จะได้ตารางย่อย 64 รูป
เรียกสี่เหลี่ยมย่อยแต่ละรูปว่า ตา หรือ ช่อง กำหนดเป็นตาสีเข้ม 32 ตาและตาสีอ่อน 32 สลับกัน |
 |
| 2. |
ตัวหมาก |
| |
เมื่อเริ่มต้น ทั้ง 2 ฝ่ายจะมีหมากฝ่ายละ 16 ตัว คือ |
| |
1. |
ตัวเบี้ย มีทั้งหมด 8 ตัว จะวางอยู่แถวที่ 3 นับจากแถวแรกที่อยู่ใกล้กับผู้เล่นมากที่สุด
ลักษณะการเดิน จะเดินได้ทางตรงด้านหน้าอย่างเดียว ถอยหลังไม่ได้
ลักษณะการกิน จะกินหมากของฝ่ายตรงข้ามได้เฉพาะในแนวทแยง หรือแนวเฉียงเท่านั้น ( กรณี ที่เบี้ยของเราเดินไปอยู่ในเขตวางเบี้ยของคู่ต่อสู้ เบี้ย จะหงาย เรียกว่า ตัวเม็ดลักษณะการเดินก็จะเปลี่ยนไป เป็นการเดินแนวทแยง หรือแนวเฉียงแต่ลักษณะการกินก็ยังคงเหมือนเดิม ) |
 |
| |
2. |
ตัวเรือ มีทั้งหมด 2 ตัว จะวางอยู่ด้านซ้ายสุด และขวาสุด ของแถวแรกที่อยู่ใกล้กับผู้เล่นมากที่สุด
ลักษณะการเดิน จะเดินในแนวตรงด้านหน้าหรือด้านข้าง จะเดินยาวกี่ตาก็ได้ แต่ไม่สามารถเดินทแยง หรือเดินข้ามหมากได้
ลักษณะการกิน จะกินหมากของฝ่ายตรงข้ามได้เฉพาะในแนวตรงเท่านั้น |
 |
| |
3. |
ตัวม้ามีทั้งหมด 2 ตัว จะวางอยู่ถัดจากตำแหน่งของเรือเข้ามา 1 ตา
ลักษณะการเดิน จะเดินผ่านในแนว 5 ช่อง คล้ายๆ ตัว L ( ในภาษาอังกฤษ )
ลักษณะการกิน จะกินหมากของฝ่ายตรงข้ามที่อยู่ในตาของการเดิน ( ตาม้าเดิน ) ได้เท่านั้น |
 |
| |
4. |
ตัวโคน มี 2 ตัว จะวางอยู่ถัดจากตำแหน่งของม้าเข้ามา 1 ตา
ลักษณะการเดิน จะเดินได้ 5 ทิศทาง คือ เดินข้างหน้า – เดินทแยงซ้ายบน – เดินทแยงซ้ายล่าง - เดินทแยงขวาบน – เดินทแยงขวาล่าง เดินได้ครั้งละ 1 ตา
ลักษณะการกิน จะกินหมากของฝ่ายตรงข้ามที่อยู่ในตาของการเดินของตัวโคนเท่านั้น |
 |
| |
5. |
ตัวเม็ด มี 1 ตัว จะวางอยู่ติดกับตัวโคนทางด้านซ้ายมือ
ลักษณะการเดิน จะเดินทแยงได้ 4 ทิศทาง คือ เดินทแยงซ้ายบน – เดินทแยงขวาบน - เดินทแยงซ้ายล่าง – เดินทแยงขวาล่าง เดินได้ครั้งละ 1 ตา
ลักษณะการกิน จะกินหมากของฝ่ายตรงข้ามที่อยู่ในตาของการเดินของตัวเม็ดเท่านั้น |
 |
| 3. |
วิธีการเล่น |
| |
พอกดเข้าเล่นเกมหมากรุคแล้ว จะเข้ามาพบส่วนที่เป็น wating room เพือรอดูว่า เราจะไปเล่นหมากฮอสกับคนอื่นๆ ที่ห้องไหนดี พอเลือกได้แล้ว ให็คลิกไปที่ห้องนั้นๆ ก็จะได้เข้าเล่นเกมหมากฮอสทันที |
 |
| |
กติกาการเล่นที่แสนง่าย |
| |
1. |
ผู้เล่นคนใดคนหนึ่งเป็นผู้เริ่มเดินก่อนในตาสีเข้ม และก็สลับกับผู้เล่นอีกคนในการเดินจนกว่าเกมจะสิ้นสุด |
| |
2. |
โดยฝ่ายที่เดินหมากก่อน เมื่อคลิกเลือกที่หมากตัวใดๆ ก็จะมีสัญลักษณ์บอกอย่างชัดเจนว่า หมากตัวนั้นๆ จะสามารถเดินไปในทิศทางใดได้บ้าง และขณะเดียวกัน |
| |
3. |
เมื่อตัวหมากที่เลือกเดินนั้น จะกินหมากของคู่แข่งขัน จะมีสัญลักษณ์เป็น "สีแดง" แสดงว่า หมากตัวนั้นสามารถกินได้ |
| |
4. |
การนับผลแพ้ - ชนะ จะเกิดขึ้นเมื่อ ตัวขุน ของฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดถูกกิน หรืออับตาเดิน ( ไม่สามารถเดินได้อีกนั่นเอง ) |
| |
|
|
| |
กติกาการเล่นในแบบต้นฉบับจริง |
| |
1. |
ก่อนการแข่งขันให้มีการเสี่ยงทาย ผู้ชนะในการเสี่ยงทายมีสิทธิ์เลือกเดินก่อนหรือเดินหลัง ส่วนกระดานที่ 2 ให้ทั้งสองฝ่ายสลับกันเดินโดยต้องเปลี่ยนข้าง สำหรับกระดานที่ 3 เป็นต้นไป ให้มีการเสี่ยงทายทุกกระดานในรอบที่มีการแข่งขันซึ่งกำหนดเวลาฝ่ายละ 1 ชั่วโมง 30 นาที ต่อกระดาน จะต้องมีการจดแต้ม บันทึกแต้ม ฝ่ายที่เลือกเดินก่อนจะต้องเดินหมากสีขาวทุกครั้ง ( เพื่อสะดวกในการบันทึกแต้ม ) และในการแข่งที่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์หรือกระดานใหญ่ถ่ายทอดเข้าร่วมด้วย ฝ่ายที่เลือกเดินก่อน จะต้องเดินหมากสีขาวทุกครั้งเช่นเดียวกัน |
| |
2. |
เมื่อถึงเวลากำหนดการแข่งขัน ถ้าผู้แข่งขันทั้งสองฝ่ายยังไม่มา กรรมการจะกดนาฬิกาของฝ่ายดำ (ปกติจะวางอยู่ด้านขวามือของฝ่ายดำ) ถ้าผู้แข่งขันมาเพียงฝ่ายเดียว ให้ฝ่ายนั้นกดนาฬิกาได้ เมื่อทั้งสองฝ่ายมาพร้อมที่จะทำการแข่งขันแล้ว ให้กรรมการเสี่ยงทายและตั้งเวลาใหม่ให้ถูกต้อง (ผู้ที่มาช้าจะเสียเวลาในการแข่งขันของตนเอง) |
| |
3. |
ในระหว่างการแข่งขัน ผู้แข่งขันจะต้องกดนาฬิกาด้วยตนเองโดยใช้มือข้างที่ใช้เดินหมาก ( มือขวา หรือมือซ้ายก็ได้) ห้ามบุคคลภายนอกเตือนผู้แข่งขันเรื่องกดนาฬิกา เมื่อนาฬิกาของผู้เล่นฝ่ายหนึ่ง เหลือเวลาไม่ถึง 5 นาที ให้แจ้งให้กรรมการทราบ และตัดสินเมื่อนาฬิกาของฝ่ายใดหมดลง ( ธงตก ) |
| |
4. |
เมื่อมีปัญหาใดๆ เกิดขึ้นในระหว่างการแข่งขัน ให้ผู้แข่งขันหรือกรรมการหยุดเวลาของทั้งสองฝ่าย เป็นการชั่วคราวจนกว่ากรรมการจะได้พิจารณา |
| |
5. |
ถ้ามีการกำหนดให้เวลาในการแข่งขันฝ่ายละ 1 ชั่วโมง 30 นาที ต่อกระดานขึ้นไป ผู้แข่งขันจะต้องจดบันทึกการเดินหมากด้วยตนเองทั้งของตนเองและคู่ต่อสู้ ฝ่ายใดเหลือ 5 นาที มีสิทธิ์ไม่ต้องจด บันทึกการเดินหมาก แต่คู่ต่อสู้จะต้องจดต่อไปตามปกติ จนกว่าจะเหลือเวลาเพียง 5 นาที จึงจะไม่ต้องจดเช่นเดียวกับฝ่ายแรก |
| |
6. |
ผู้ที่จดบันทึกการเดินหมากไม่ได้ หรือไม่จดบันทึก จะหมดสิทธิ์ในการแข่งขันในรอบที่มีการจด บันทึกการเดินหมาก |
| |
7. |
ผู้แข่งขันจับหรือถูกต้องตัวหมากตัวใดแล้ว จะต้องเดินหมากตัวนั้น และเมื่อปล่อยตัวหมากลงในตา ใดแล้วจะเปลี่ยนตาใหม่ไม่ได้ ถ้าผ้แข่งขันจับหรือถูกต้องตัวหมากตัวใดแล้วเดินไม่ได้ กรรมการจะอนุญาตใหเดินหมากตัวอื่นที่จับต่อไป ถ้าผู้แข่งขันต้องการจะจัดหรือขยับตัวหมากให้ตั้งตรงตามตำแหน่ง จะต้องบอกก่อนว่า " ขอขยับตัวหมาก" |
| |
8. |
เมื่อทั้งสองฝ่ายไม่มีเบี้ยคว่ำ ฝ่ายหนึ่งเหลือขุนกับหมากตัวอื่นอีก ส่วนอีกฝ่ายหนึ่งเป็นรอง มีสิทธิ์นับ ตามศักดิ์หมากฝ่ายเป็นต่อ |
| |
9. |
เมื่อทั้งสองฝ่ายไม่มีเบี้ยคว่ำ ฝ่ายหนึ่งเหลือขุนกับหมากตัวอื่นอีก ส่วนอีกฝ่ายหนึ่งเป็นรอง มีสิทธิ์นับศักดิ์กระดาน ( ไม่เกิน 64 ที )
| *** |
การพิจารณาว่าฝ่ายใดเป็นต่อหรือเป็นรอง ให้คิดเปรียบเทียบศักดิ์ของตัวหมากทั้งสองฝ่าย เท่านั้น โดยไม่คำนึงถึงตำแหน่งของตัวหมากทั้ง 2 ฝ่าย ส่วนศักดิ์หมากให้ถือหลักเกณฑ์ โดยประมาณ ดังนี้คือ |
| |
เรือ 1 ลำ มีค่าเท่ากับ 3 หน่วย
ม้า 1 ตัว มีค่าเท่ากับ 2 หน่วย
โคน 1 ตัว มีค่าเท่ากับ 1.5 หน่วย
เม็ดหรือเบี้ยหงาย มีค่าเท่ากับ 1 หน่วย
เบี้ยคว่ำ 1 ตัว มีค่าเท่ากับ 0.5 หนวย |
|
| |
10. |
เมื่อฝ่ายเป็นรองได้เริ่มนับศักดิ์กระดานแล้ว ฝ่ายเป็นต่อได้กินหมากของฝ่ายเป็นรองจนเหลือแต่เพียงขุนตัวเดียว ( นับได้ไม่เกิน 64 ที ) ให้ฝ่ายเป็นรองเปลี่ยนจากการนับศักดิ์กระดาน เป็นนับตามศักดิ์หมากฝ่ายเป็นต่อ |
| |
11. |
เมื่อได้เริ่มนับศักดิ์แล้ว ถ้าฝ่ายเป็นรองกินหมากตัวใดตัวหนึ่งของฝ่ายเป็นต่อ ก็มิให้เปลี่ยนแปลง
การนับเป็นอย่างอื่น ให้คงนับศักดิ์เดิมไปจนถึงที่สุด
| |
ตัวอย่าง เช่น |
| |
|
ฝ่ายเป็นต่อมี ขุน 1 และ เรือ 2 ฝ่ายเป็นรอง มีขุน 1 และ เรือ 1 และกำลังนับศักดิ์กระดานอยู่ ได้นำเรือไปต่อเรือของฝ่ายเป็นต่อ ฝ่ายเป็นต่อได้เดินเรือไปกินเรือของฝ่ายเป็นรอง ฝ่ายเป็นรองจะเริ่มนับศักดิ์หมากเรือ 2 ลำ โดยนับ 5 ทันทีพร้อมกับกินเรือของฝ่าย เป็นต่อ ( ถ้ากินได้ ) โดยนับศักดิ์หมากเรือ 2 ลำ ( นับ 8 ) ต่อไปไม่ใช่นับ 16 ( ในการณีที่ ฝ่ายเป็นรองเดินขุนไปกินเรือของฝ่ายเป็นต่อได้ ) |
|
| |
12. |
ขณะที่ฝ่ายเป็นรองนับศักดิ์กระดาน ก็มีสิทธิ์จะชนะได้ตลอดเวลา เมื่อฝ่ายเป็นรองเห็นว่ามีหนทางที่จะเอาชนะได้จะต้องหยุดนับทันที ถ้ายังไม่หยุดนับฝ่ายเป็นต่อมีสิทธิ์ขอเสมอได้
และเมื่อฝ่ายเป็นรองหยุดนับแล้วเห็นว่าไม่อาจเอาชนะได้ จะกลับมานับใหม่ก็ได้แต่ต้องเริ่มนับตั้งแต่ 1 เป็นต้นไป |
| |
13. |
ถ้าทั้งสองฝ่ายมีตัวหมากหรือศักดิ์หมากเท่ากัน หรือเป็นรองศักดิ์หมากเพียงเล็กน้อย ( ไม่เกิน 1 หน่วย ) และฝ่ายเป็นรองในเรื่องเวลามีเวลาเหลือเพียง 5 นาที ฝ่ายเป็นต่อในเรื่องเวลามีเวลา เหลือไม่เกิน 10 นาที ให้กรรมการพิจารณาว่าจะตัดสินให้เสมอกัน หรือให้ฝ่ายเป็นรองมีสิทธิ์นับศักดิ์กระดานได้ |
| |
14. |
ผู้เล่นฝ่ายที่เป็นต่อในเรื่องศักดิ์หมากและมีเวลาเหลือต่อกว่า 5 นาที มีสิทธิ์ร้องขอให้กรรมการจับเสมอได้ ด้วยเหตุผลว่าไม่มีการเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ในกระดาน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของคณะกรรมการผู้เล่นฝ่ายที่เป็นต่อและเสียเปรียบเวลาตามข้างต้นจะร้องขอกี่ครั้งก็ได้ แต่ถ้ามีเวลาเหลือ 2 นาทีแล้วไม่ร้องขอให้ถือว่าต้องเล่นต่อไปจนจบกระดาน |
| |
15. |
ในกรณีที่ทั้งสองฝ่ายมีเบี้ยคว่ำขัดกัน หงายไม่ได้ หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดไม่สามารถหงายเบี้ย ได้ไม่ว่ากรณีใดก็ตาม และการเดินหมากไม่มีการเปลี่ยนแปลงเป็นเวลานานพอสมควรฝ่ายเป็นรอง ซึ่งมีเวลาเหลือไม่เกิน 10 นาที อาจร้องขอกรรมการเพื่อให้นับศักดิ์กระดานได้เป็นกรณีพิเศษ ถ้ามีเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในระหว่างการนับศักดิ์นั้น เช่น หงายเบี้ยเพิ่มขึ้น ตัวหมากเหลือน้อยลง แต่ยังมีเบี้ยคว่ำเหลืออยู่ ก็ให้นับศักดิ์กระดานต่อไปตามเดิม เมื่อทั้งสองฝ่ายหงายเบี้ยหมดแล้ว หรือไม่มีเบี้ยคว่ำเหลืออยู่เลย ก็ให้ฝ่ายเป็นรองในเรื่องเวลากลับมานับศักดิ์กระดานใหม่โดยเริ่มนับตั้งแต่ 1 เป็นต้นไป |
| |
16. |
ฝ่ายที่ชนะเวลา จะต้องมีตัวหมากไม่น้อยกว่า ขุน 1 เรือ 1, ขุน 1 โคน 1 เม็ด 1, ขุน 1 ม้า 1 เม็ด 1 หรือ ขุน 1 เบี้ยเทียม 3 |
| |
17. |
เกมเสมอ |
| |
|
|
17.1 หมากอับ
17.2 โดยการยินยอมของทั้ง 2 ฝ่าย
17.3 โดยการเดินหมากไป - กลับ ถึง 3 ครั้ง ( ไม่จำเป็นต้องติดต่อกัน )
17.4 โดยที่หมากในกระดานไม่สามารถทำให้คู่ต่อสู้แพ้ได้ ( ดูข้อ 16 ) |
| |
18. |
การตัดสินของคณะกรรมการ ถือว่าสิ้นสุดการแข่งขัน |
| |
19. |
นักกีฬาทุกคนควรมีน้ำใจและมารยาทในการแข่งขัน ถ้าผู้ใดฝ่าฝืน และคณะกรรมการได้ตักเตือนแล้ว 2 ครั้งแต่ไม่ปฏิบัติตาม กรรมการอาจจะตัดสิทธิ์ในการแข่งขันได้ |
|
หมายเหตุ |
สำหรับการเดินนั้น หากว่าผู้เล่นคลิกเลือกตัวเดินแล้ว ต้องการจะยกเลิกให้ผู้เล่น คลิกขวา เพื่อทำการยกเลิกได้ทันที |
| |
|
| |
 |
|